Reumatoidalne zapalenie stawów – RZS – przyczyny, objawy, leczenie
June 4, 2012
Reumatoidalne zapalenie stawów – RZS (gościec przewlekły postępujący).
Reumatoidalne zapalenie stawów — etiologia i patogeneza
RZS jest to przewlekły, postępujący proces zapalny błony maziowej stawów na tle autoimmunologicznym. Występuje dwukrotnie częściej u kobiet głównie po 50 roku życia, lecz może wystąpić w każdym wieku.
Przyczyny choroby nie są znane. Przypuszcza się, że schorzenie może mieć podłoże genetyczne, nie wyklucza się też udziału kilku czynników zakaźnych. Choroba powoduje odczyn zapalny, co prowadzi do pogrubienia błony maziowej i destrukcji stawów. Początek jest zazwyczaj powolny najczęściej zmiany pojawiają się symetrycznie w stawach nadgarstka, śródręcznopaliczkowych i międzypaliczkowych, następnie proces degeneracyjny dotyczy większych stawów.
Reumatoidalne zapalenie stawów — objawy
Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Charakteryzuje się: bolesnością, obrzękiem i sztywnością poranną. Proces ten może dotyczyć tkanek miękkich okołostawowych, często towarzyszy mu zanik mięśni rąk a następnie zanik może być uogólniony. U części chorych pojawiają się guzki reumatoidalne w okolicach stawów narażonych na ucisk. Obserwuje się spadek masy ciała, może dochodzić do stanów podgorączkowych, a skóra staje się scieńczała, wilgotna i chłodna. Dodatkowo mogą się pojawić zmiany układowe i narządowe takie jak zapalenie mięśnia sercowego, wysiękowe zapalenie opłucnej, zapaleń nerwów, rzadziej dochodzi do zmian w nerkach czy śledzionie.
W stanie zaawansowanym dochodzi do zniekształceń głównie stawów rąk (przeprosty, podwichnięcia czy ulnaryzacja). Pojawiają się znaczne ograniczenia ruchomości w stawach barkowych, biodrowych, kolanowych i stóp oraz w stawach kręgosłupa – głównie w odcinku szyjnym, co może prowadzić do podwichnięć kręgów i ucisku na korzenie nerwowe i rdzeń kręgowy.
Reumatoidalne zapalenie stawów — leczenie
Leczenie należy podzielić w zależności od okresu choroby na postępowanie w okresie zaostrzeń i remisji. W okresie zaostrzeń stosuje się głównie leczenie farmakologiczne, którego uzupełnieniem mogą być zabiegi fizykalne przede wszystkim o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Można stosować krioterapię (głównie w postaci zimnych okładów) i elektroterapię przeciwbólową np TENS.
Celem leczenia fizjoterapeutycznego w okresie remisji jest przede wszystkim zachowanie ruchomości stawów oraz działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.
Zabiegi fizykalne powinny stanowić uzupełnienie i wspomaganie dla kinezyterapii. Należy zaznaczyć, że rodzaj zabiegu jak i dawkowanie powinny być dobierane indywidualnie w zależności od aktualnych dolegliwości i tolerancji pacjenta. W tym okresie można stosować:
Laseroterapię,
Ultradźwięki,
Pole magnetyczne niskiej częstotliwości,
Promieniowanie IR,
Światło spolaryzowane,
Elektroterapię (prądy interferencyjne, diadynamiczne, Traberta, TENS, jonoforeza),
Ciepłolecznictwo,
Krioterapię miejscową i ogólnoustrojową,
Hydroterapię.